De uitvinding van de eenvoud

De populariteit van design uit de periode 1950-1975 is voor een belangrijke deel gebaseerd op onze behoefte aan heldere en transparante vormen. Na de donkere jaren ’30 en ’40 brak in de naoorloge jaren de positieve en toekomstgerichte sfeer en smaak van het ‘mid century modern’ door. Het Scandinavisch design veroverde de wereld: functionalistisch, modernistisch, maar nog steeds met de mens als maat der dingen. Het Scandinavisch design is nog steeds toonaangevend in onze interieurs, vooral ook door de grote invloed van IKEA.

Gelet op de populariteit van mid century modern is het opmerkelijk dat andere perioden uit de ontwerpgeschiedenis zo weinig aandacht krijgen. Dat geldt wel heel sterk voor de meubels uit de vroege negentiende eeuw, de Biedermeier periode. In het nieuwe Europa van de jaren na de pracht en praal van Napoleon en zijn ‘huisstijl’ van het Empire, brak een stijl door die nauw verbonden was met de opkomst van de burgerij. Na de verwarrende en angstige jaren van de vele Europese oorlogen groeide de behoefte aan geborgenheid en veiligheid. De Biedermeier stijl weerspiegelt dit nieuwe levensgevoel. Men had genoeg van de overdadige ornamentiek van het Empire. Terug naar eenvoud en functionalisme. De parallel met het mid century modern van de twintigste eeuw is opmerkelijk. Enkele jaren geleden werden op verschillende plekken in Europa tentoonstellingen gehouden over Biedermeier met als motto ‘de uitvinding van de eenvoud’. De Biedermeier meubelen zijn tegenwoordig goed verkrijgbaar en zeer betaalbaar. Het blijft een raadsel waarom deze stijl, die zo goed aansluit bij onze smaak, geheel uit ons blikveld is verdwenen. Op de foto een sober eiken speeltafeltje dat juist in zijn eenvoud prachtig combineert met moderne kunst, hier een vaas van Nemtoy uit de jaren ’80 en een CoBrA geïnspireerde ets van de Friese kunstenaar Anne Huitema uit de jaren ’70.